60 jaar kerkbode
|
Het jaar 1998 ..
Rond kerk en kapel prijkt er op het voorblad, Informatieblad van de
Hervormde Gemeente.
Wat namen ..
Ds Nico Schroevers heeft inmiddels zijn intrede gedaan, voorzitter
van de kerkenraad is Charles Lourens en verder staan er vooral veel
secretarissen en contactpersonen vermeld. Bokke Schaap, kerkvoogdij,
Jim Enthoven, diakonie, Jo Konijn, Raad van Kerken. Erna Leonards
leidt de zanggroep.
Kinderen, puzzels en een lied ..
Het blad begint tegenwoordig met een uitvoerige rubriek Lief en
Leed. Vervolgens is er vele pagina ’s lang aandacht voor de jongsten,
met o.a. een paginagrote kleurplaat. De kaartgroeten van Amnesty
worden nu verzorgd door Ans van Overbeek, en in het midden vinden
wij de kruiswoordpuzzel van Klaas van Twisk. Jaren lang zou dit de
meest intensief gelezen pagina zijn, met mooie cadeautjes aan het
eind van het jaar voor de beste puzzelaars.
In het midden van de puzzel stonden altijd de aanwijzingen…
In de rubriek, Over de Dijk staan artikelen uit landelijk
tijdschriften en kranten te lezen. Het blad eindigt met beschrijving
van de lezingen van de daaropvolgende weken en de bespreking van een
lied.
375 –jaar Beemsterkerk!!!
Het jaar 1998 bestond de “Kerk in de Midden” (van Keyserkerk had
toen nog niemand gehoort) 375 jaar. Uiteraard mocht een dergelijk
kroonjaar niet onopgemerkt voorbijgaan. Vanuit de kerkenraad werd er
een werkgroep aangesteld, die ‘enkele’ festiviteiten op poten moest
gaan zetten. De werkgroep bestond aanvankelijk uit de volgende
pesonen: Ineke van Lienen, Charles Lourens, Els van Noort (Steen),
Irene Stolp en Liesbeth van Wersch. Later kwam daar ook Aukje
Greydanus nog bij.
Bollentocht
Ook dit jaar is hij weer gereden, de Bollentocht. In 1998 was het
de eerste keer. Na een geslaagde rit stond er een mooi bedankje in
het kerkblad, geschreven door Mies Porte. Zij had ervan genoten en
bedankte de kerkenraad voor het initiatief. Typisch Mies!
Voleinding met namen en kaarsen
In datzelfde jaar legt Els van Noort de gemeente ook voor, hoe het
zou zijn om in een uitgebreidere vorm de gestorvenen te gedenken,
bijvoorbeeld met het noemen van namen en het aansteken van een
kaars. Wat lijkt dat inmiddels gewoon.
Historisch ..
Het was een bijzonder jaar, niets leek teveel. De werkgroep 375 kwam
met het initiatief tot een heus jubileumboek, er werd een familiedag
georganiseerd, een reünie voor oud kerkenraadsleden, een
amusementsprogramma in Middelwijck en Zuiderhof, enz. Op een
feestelijke Beemster Biddag stappen dan zowaar ook nog dominee Wolff
en zijn Betje de menigte in. Het jaar erop zou het verkleden een
grote vaart nemen, met een eerste historische kerkdienst.
De Raad van kerken begint onder de naam Praat van Kerken een nieuw
initiatief, namelijk gezamenlijke thema-avonden. De zanggroep
wordt cantorij (en iets later een verzameling projectkoren). Sowieso
wordt er steeds meer gezongen in de Beemster. In 1997 was er een
eerste Kerstsamenzang in de kerk. In 1998 zijn het er al twee, in
kerk en kapel. Tussendoor wordt het ledenbestand geautomatiseerd.
Een bijzonder jaar …
 |
Het jaar 1988 ..
De kleuren
doen hun intree. Was de kerkbode heel lang afgedrukt op één of
enkele witte velletjes papier, inmiddels zit er een gekleurde
a-3 kaft omheen, in allerlei kleurtjes op dik papier. (“Het mag
wat kosten, maar dan …”).
2000 zielen.
De kerkbode
komt eind tachtiger jaren 11 keer per jaar uit en wordt
verspreidt (in en buiten de Beemster) over zo ‘n 2000 zielen.
Wat namen ..
In het
januarinummer staat geschreven dat de gemeente vacant is. Ds
Olivier Elzeman is naar Zeeland vertrokken. Ds Jan Wilts en
Antje Heeringa zijn echter allang gearriveerd. 21 Juni 1987 is
Jan bevestigd als predikant. 24 april 1988 wordt Antje bevestigd
als predikant. De gekleurde kaften zijn echter in een vrij groot
aantal voorbedrukt besteld, en zoiets gooi je niet weg. Of de
overige gegevens kloppen is dus niet helemaal duidelijk. Geuch
Tuil staat te boek als president-kerkvoogd en Dirk Kwantes als
voorzitter van de diaconie.
Mevr. Rie Tuil is algemeen secretaresse van de
zondagsschool en Kok Wartenhorst is inmiddels voorzitter van het
weeshuis. Corry Louwrink is dan al secretaris van de zusterkring
in de kapel.
Theologischer ..
De kerkbode
is wat theologischer geworden. De maatschappij is niet vergeten.
Zo staat er regelmatig uitgebreide artikelen in uit rond-zendbrieven
van twee kerkelijk werkers in Kenia. Henk Strijker verzorgt het
bericht over de Amnesty Gewetensgevangenen. Het blad begint
echter met een uitgebreide meditatie en meteen daarop worden de
lezingen van de komende periode toegelicht. In elk nummer wordt
ook een lied beschreven. Immers:
“We
hoeven er niet omheen te draaien: De Hervormde Gemeente Beemster
knemerkt zich niet door grote gaven op het gebied van de zang in
de eredienst.. Bovendien bestaat er een zekere huiver jegens het
zingen van psalmen. Psalmen zijn zwaar? Onzin, psalmen zijn niet
zwaar …”
Verder
vinden wij in deze jaargang uitgebreide stukken over het
avondmaal
Oliebollen .. en afscheid van de kosters
Er zijn de
maand ervoor 23.000 oliebollen en appelflappen gebakken. De
opbrengst was bestemd voor de restauratie van het dak van de
kapel. 27 December 1987 namen Jo en Nel Muntjewerff afscheid. Na
40 jaar kosteren vonden ze het wel genoeg. De gemeente had
ingezameld en de twee trouwe kosters kregen een mooi bedrag mee
voor hun aanstaande verhuizing ..
Die
verhuizing liet echter op zich wachten. Een aantal maanden
verder is het nog steeds niet gelukt een passende woning te
vinden. De nieuwe kosters, fam. Van der Schraaf heeft echter de
woning in de Purmer al opgezegd. Gelukkig kunnen zij voorlopig
bij de ouders van Hetta intrekken.
Wie is Neus..
In elk
nummer van de kerkbode staat er een column, onder de kop, ZO
MAAR EEN GEDACHTE. De bijdrages zijn sterk afwisselend. De ene
keer een gesprek met God, een andere keer is de ouder wordende
hond aanleiding om te schrijven over de dood. Wie was ‘de neus’?
Ik hoor het graag. Dan geef ik dat door in het volgende nummer.
Pinksteren en concilliair proces
Met
pinksteren is er ook in de Beemster een begin gemaakt met het
zogenaamde conciliaire proces. De verschillende kerken die deel
uitmaken van de landelijke Raad van Kerken hebben afgesproken
dat ze allemaal zich intensief zullen bezighouden met
gerechtigheid, vrede en heelheid van de schepping. “De
toenemende verarming, de voortgaande bewapening, de ongeremde
aantasting van de natuurlijke omgeving en de samenhang tussen
deze ontwikkelingen dwingen kerken tot een grondige bezinning op
de toekomst van de aarde… (redactie: dit proces zou
tien jaar in beslag nemen!)
In het juni
en in julinummer staan terugblikken op het Pinksterkamp!
“Bedankt jongens en meisjes,
bedankt de families Smit, van Noort, Wilts/Heeringa, Tuil en
Peter Dijkman. Peter is nu weer van de partij; 7 juni
vertrekken we! Waar blijft de tijd ..?
Volgende
keer al weer de afsluiting van deze rubriek met het jaar 1998.
Er moet nog steeds een dag geprikt worden waar iedereen de
gelegenheid krijgt om in oude kerkbodes te neuzen. Misschien dat
dit op de vrijwilligersdag lukt?
|
|
Het jaar 1978 ..
Met de vierde aflevering van het grasduinen in oude kerkbodes zijn
wij inmiddels op het eind van de zeventiger jaren beland.
Wat namen ..
Ds. Hanenburg is ondertussen nog steeds predikant in de Beemster.
Wie de voorzitter van de kerkenraad is, is niet meteen duidelijk,
maar Jan Kreuger is presidentkerkvoogd en Bert van der Veen (dit
jaar geëerd met de paaskaars voor al zijn inzet voor onze gemeente)
was secretaris van diezelfde kerkvoogdij. Voorzitter van de diaconie
was dhr. Voorsluis, met Gerrit Hopman als secretaris. De
zondagsschool was in Middenbeemster in handen van mevr. Bets de
Waal-Meinsma (kleuters), mevr. Els Buth (kleintjes) en mevr. Mieke
Smit Groters. In de kapel werd de zondagsschool geleid door mevr.
Annie Slot. Wim van Beveren was secretaris van de lammerencommissie.
Jo Muntjewerff was (samen met Nel) koster in de kerk en mevr.
Kwantes-AI was koster in de kapel .
100 jaar orgel?
In 1978 was het Van Dam-orgel nog maar 70 jaar oud, maar de
Katholieke parochie in Westbeemster vierde haar 100-ste verjaardag
en wij lezen dat de parochieraad de besturen van Doopsgezinde Kerk
en Hervormde Kerk uitnodigt voor een gesprek ter voorbereiding van
een feestelijke dienst. Een mooi oecumenisch initiatief.
In het oktobernummer lezen wij echter wel degelijk over het
orgel. Onder het kopje, "Het orgel moet blijven spelen" beschrijft
Charles Lourens dat het orgelspel van Dhr. Kaat voor hem het
hoogtepunt van de dienst is. Het orgel staat echter aan de vooravond
van een grootse reparatie en wie moet dat betalen? Op de kerkenraad
trokken de leden spontaan hun portemonnee en allen betaalden een
tientje. Deze 160 gulden moest het begin worden van een 12.000
gulden kostends reparatie.
Grote boosdoener overigens de hete lucht verwarming. Goed dat
wij nu een ander soort verwarming hebben. Dan haalt, het orgel
misschien wat wij niet zullen halen, zijn 200-ste verjaardag.
Heidenen doen hun religieuze behoeften in het bos.
Het septembernummer opent met deze Wilders-aandoende kop,
overgenomen uit het blad De Kandelaar. Het gaat er in het artikel
om, dat godsdienst in de samenleving onzichtbaar is geworden.
Iedereen is bang godsdienstig kleur te bekennen. Behalve dan
misschien die nieuwe Nederlanders in hun eerste moskeeën.
Vredesbureau en gevoelens in het gezin .
Ook in deze kerkbodes uit de zeventiger jaren staan veel artikelen,
met name overgenomen berichten uit kranten en tijdschriften, over
kerk en samenleving in de breedte. Zo staat er in het augustusnummer
een interessant artikel over een vredesbureau, wat gratis
voorlichting en begeleiding geeft aan hen die bezwaren hebben tegen
de vervulling van de militaire dienstplicht. Vermeld staat ook, dat
in 1977 2000 van de 40.000 een beroep deden op de wet tegen
vervulling van hun dienstplicht.
In datzelfde nummer ook een artikel over gevoelens en gevoeligheden
in het gezin, en een brief over 'discriminatie homofielen'. In het
augustus nummer een verwant artikel, namelijk over het werk van het
COC. Daarnaast artikelen over 'drugs mee op vakantie' en over 'Solidaridad'
en de kerk van de armen. Het artikel over de gevoelens begint als
volgt:
"gek eigenlijk, dat je veel gemakkelijker tegen iemand zegt "mooi
weertje vandaag" of "hoe laat is het" dan "wat voel ik mij vandaag
intens gelukkig"of "wat zou ik graag met mijn buurvrouw naar bed
willen". Misschien ook niet zo gek: de eerste twee zinnen zijn
zakelijk van aard. De andere twee zinnetjes hebben alIes met onszelf
te maken, we zeggen wat wij voelen, wat heel diep in ons hart
aanwezig is
Eéndagbestuur ..
Sommige dingen zijn niet veranderd. Zoals de vrouwen kring
binnenkort een avond van het ééndagsbestuur zal hebben, zo hadden
zij die ook in 1978. Zo moest er o.a. in groepen worden geraden naar
spreekwoorden en in vijf minuten een compositie gemaakt van
gedroogde bloemen.
Volgende keer, 1988 ....
|
|
Het jaar 1968 ..
Met de derde aflevering van het grasduinen in oude kerkbodes zijn
wij inmiddels op het eind van de zestiger jaren beland. Omdat de
jaargangen van deze tijd verre van compleet zijn, nemen wij een
aantal jaren samen.
Wat namen ..
Ds. Hanenburg is ondertussen nog steeds predikant in de Beemster.
A.C. Bakker is voorzitter van de kerkenraad, en de luxe van een
kerkelijk werkster in Zuidoostbeemster is niet meer. Mevr.
Enthoven-van Arendonk heeft de touwtjes overgenomen van mevrouw
Porte de Vries als leidster gezinsverzorging. Passend bij de jaren
zestig staan direct onder de kerkenraad de gegevens van de
maatschappelijk werker. Daaronder echter niet meteen de jeugd, maar
eerst nog de nodige contactpersonen van rusthuis en
bejaardencommissies.
Organist Peter van Voorst was, samen met zijn broer John ook al in
beeld, en wel als contactpersoon voor de zondagsschool in de kapel.
De zondagsschool in Middenbeemster staat onder leiding van mevr.
Akke Veenstra-Rozema, mevr. Jannie Hanenburg en dhr. Alkema uit de
Raadhuisstraat.
Beemster Biddag ... buitendijks
In het julinummer van 1967 schrijft Ds Hanenburg dat de
kerkbezoekers dit jaar een kleine fototentoonstelling mogen
verwachten met foto's van Indonesië en Zuid-Amerika. Als achtergrond
bij deze foto 's wordt uitgebreid geschetst hoe met name Indonesië
lang wingebied was voor Nederland. Veel van ons geld, ook dat voor
de drooglegging van de Beemster, is daar verdiend. Prachtig jaren
zestig!
"Zo is op deze Beemster Biddag als vanzelf de blik gericht op de
wijdere wereld, waar wij een klein stukje van vormen en waarmee wij
hecht verbonden zijn. Zo is op deze Beemster Biddag ons hart niet
alleen vervuld met bede en dank voor leven en gewas binnen de
dijken, maar ook vol van de wereld, die in niets gelijkt op het
paradijs, maar waar de ene mens de ander tot wolf is.
De lezing op de Beemster Biddag van 1967 wordt verzorgd door
dijkgraaf K. Hogetoorn.
Het jaar erop door de' burgemeester. Het antiautoritaire van de
jaren zestig is dus nog niet zo zichtbaar.
Sexualiteit, de ontmoeting met katholieken ..
In
datzelfde nummer (drie a-viertje met één pagina adressen) staat wel
het conferentieprogramma van Kerk en Wereld met cursussen over
actuele programma's: sexualiteit, leven en regeren in welvaart en
ontmoeting tussen protestanten en katholieken ....
De oecumene werd überhaupt steeds zichtbaarder. Een cursus voor
verloofden en jong gehuwden wordt gegeven in samenwerking met de
Doopsgezinde kerk en de parochie Westbeemster.
Het thema van de Beemster Biddag in 1968 is, Nieuwe Wegen. Nieuwe
wegen dreigen de polder te gaan doorkruisen. Er wordt gevreesd dat
veel van de openheid van de polder verloren zal gaan.
Kinderen en bejaarden ..
In het augustusnummer van 1968 staat het winterwerk beschreven. Wat
opvalt is dat er veel gebeurt. Er zijn drie kringen, een kerkkoor,
en vooral heel veel verschillende bejaardenactiviteiten. Wie denkt
dat de Hervormde kerk dus behoorlijk 'grijs' is wordt echter meteen
op een ander been gezet. De zondagsschool in de Zuidoost is
groeiende, en in Middenbeemster bestaat de zondagsschool per 1 maart
1968 uit 54 meisjes en 41 jongens, verdeeld over 25 kleuters, 25
kleintjes en 45 groten. Zij worden geleid door 16 leidsters en
assistenten, waarvan 7 beneden de 20 jaar, 5 tussen de 20 en de 40
jaar en 1 boven de veertig. Nieuwe ideeën en vormen worden niet
geschuwd ....
Uitgezongen
Bij gebrek aan belangstelling moest het kerkkoor in Middenbeemster
haar werkzaamheden staken. "Alle dank en waardering voor de
dirigent, het bestuur en de leden voor de twintigjarige dienst.
"Dat is toch wel heel netjes!
(Wie heeft de jaargangen van de zestiger jaren compleet? -> 0299
681403 )
(Dit alles met grote dank aan het archief van Annie Slot, door Chris
goed beheerd.)
|
|
Het jaar 1958 ..
Begonnen wij vorige keer met het
eerste nummer, kerst 2007, inmiddels zijn wij tien jaar verder. Ds
Hanenburg is predikant in de Beemster, mevrouw Schregardus is
kerkelijk werkster in Zuidoostbeemster en mevrouw Porte de Vries is
leidster gezinsverzorging.
In het voorwoord van het
kerstnummer nodigt ds Hanenburg onder de titel, “Waar viert u
kerst” alle Hervormde Beemsterlingen uit voor tal van
kerstactiviteiten. Voor jong en oud, voor zangliefhebbers of
minnaars van het gesproken woord, voor elk wat wils.
Kerkenraadsleden worden nog per
kalenderjaar bevestigd. 1 Januari 1958 zijn aan de beurt van
aftreden, de diakenen: A. Veltrop, W. van Laar (niet herkiesbaar),
J. J. Janmaat, G. Kweldam en P. Dijkstra; de ouderlingen R.
Middelburg, R. Muntjewerff, P. Slot (niet herkiesbaar) en J.G. de
Groot; de ouderling-kerkvoogden R. Kwadijk en P.C. van Meurs.
Hoe wordt er gekozen? De lidmaten
brengen hun kandidaten in, door voor 1 januari een lijst in te
dienen met de naam van een kandidaat, ondertekend door tien
lidmaten. De kandidaten moeten mannen zijn, lidmaat van de Hervormde
Kerk en tenminste 21 jaar oud. De ondertekenaars mogen ook vrouwen
zijn ….
Zo ging dat toen. De gebrekkige
emancipatie daar gelaten, het democratisch gehalte is voorbeeldig;
in elk geval op papier.
(Helaas missen wij het
janurai-nummer van 1958. Wie o wie heeft er nog eentje?)
Over het vijftig jarige Van Dam
orgel wordt niet gesproken. Wel wordt vermeld, dat in 1958 het
Hervormde Kerkkoor 10 jaar bestaat. Reden voor een reisje naar
Wassenaar en omgeving. De heer Hooiberg zal het vervoer regelen ..
In het aprilnummer is sprake van
een KERKDAG die samen met kerken uit de omgeving gehouden zal
worden. Laat dit toch net iets zijn waar wij de afgelopen
ringvergadering met predikanten uit de omgeving over gesproken
hebben, om zoiets gemeenschappelijks ook eens te doen! De kerkdag
van ’58 begon met een kerkdienst met koffie en ontmoeting erna.
Groepsgesprekken, het nuttigen van meegebrachte boterhammen, muziek
en samenzang en het bekijken van een spel vormden het vervolg van de
dag. Een degelijk programma!
In het pinksternummer o.a. een
bericht over het PINKSTERKAMP. Met de fiets naar Heemskerk, via
Purmerend waar andere groepen zich aansluiten!
In het zomernummer een artikel
over VREEMDELINGEN:
Steeds als het om vreemdelingen,
vervolgden, vluchtelingen en ontheemden ging – men sla er de
vaderlandse en de kerkgeschiedenis op na – dan waren er voor Holland
nooit gesloten deuren. Nederland, dicht en overbevolkt als het is,
zou zich in de laatste jaren met dit sterke motief hebben kunnen
excuseren: “ik smeek u, houd ons voor verontschuldigd”, maar wij
hebben het niet gedaan, niet aangedurfd; en op dit punt mogen wij
Gode zij dank, vaststellen dat ons volksgeweten nog kerngezond mag
heten. De jongste bevolkingsstatistiek stelt vast dat Nederland meer
dan 125.00 vreemdelingen herbergt, uit 43 nationaliteiten …
Vervolgens wordt er uitvoerig
gesproken over Hongaarse vluchtelingen, die de taal niet spreken en
moeilijk te integreren zijn in het werkproces. Maar dit probleem is
een uitdaging. Het stuk eindigt met de woorden:
Laten wij dankbaar mogen
blijven,dat wij ook deze categorie vreemdelingen mogen herbergen.
Arm land dat geen vreem-delingen herbergt ..!
In elk nummer van de Beemster
Kerkbode ook een GEBED VAN DE MAAND. Oktober ’58 een tafelgebedje
voor kinderen.
Heer, lof en dank
voor spijs en drank
voor al het goed dat
gij ons doet - Amen
(Dit alles met grote dank aan het
archief van Annie Slot, wat Chris goed beheerd.)
|
Het is december
1947 toen Ds Oldeman jr. , zijn vader was eveneens predikant in
Beemster, het eerste nummer van De Beemster Kerkbode volschreef.
Eén gedrukt a-viertje, nog iets kleiner, want er waren in die
dagen nog andere standaardmaten.
“God van de
Hemel, die zal het ons doen gelukken, en wij Zijn knechten,
willen ons opmaken en bouwen.” Deze woorden van de profeet
Nehemia vormen de aanhef, En de eerste woorden die ds Oldeman
schrijft zijn:
“Géén oorlogs-Kerstmis, Goddank! Géén vredeskerstmis, helaas…!
Waarom een
kerkblad?
Deze vraag
wordt als volgt beantwoord:
“De
uitgestrektheid van de Beemster doet voor velen het besef
verloren gaan, dat in Middenbeemster het kerkgebouw staat van de
Gemeente waar zij deel van uitmaken.” Om die reden heeft de
kerkenraad besloten tot de uitgave van een eigen Gemeenteblad,
zodat voortaan ieder gemeentelid kan lezen wat er in de Gemeente
gebeurt en zal gebeuren …”.
Zuidoostbeemster
apart aangesproken
In het geheel
van de Beemster neemt Zuid-oostbeemster een eigen plek in. Dat
stond ook centraal in het eerste nummer van het kerkblad
“De lezers uit dit deel der Gemeente zullen ongetwijfeld met
belangstelling kennis nemen van het Gemeentewerk dat hen in het
bijzonder aangaat. Er wordt moeite gedaan om een enigermate
geschikte ruimte te vinden voor het houden van kerkdiensten ….
zo ook voor zondagsschool en catechisatie. Deze moeite was tot
nog toe tevergeefs. Dit is te meer jammer omdat reeds
verschillende catechisanten zich opgaven…”
Voortvarend
 Wat opvalt als
je de eerste nummers van het kerkblad doorleest – een prachtig
iets overigens – is de enorme voortvarendheid die eruit
spreekt. Al in het tweede nummer wordt de gemeente uitgenodigd
om de nieuwe liedbundel te komen beproeven, die voortaan in de
diensten gebruikt zal worden. Er wordt een ‘Fonds voor
bijzondere doeleinden opgericht’ (stille hulp aan mensen die het
moeilijk hebben), en er wordt een kerkelijke jeugdbeweging
gestart! Om maar een paar dingen te noemen. Veel van wat in die
oorlogsjaren noodgedwongen was blijven liggen wordt nu met een
enorm enthousiasme en daadkracht opgepakt!
Het kerstnummer
van december 1948 is meteen al een jubileumuitgave in speciale
boekvorm van acht pagina ’s plus omslag:
Kleine
tentoonstelling, en …
Omdat het zo
fascinerend is om die oude kerkbladen te bekijken zullen wij in
de kerkbodes van het komende jaar telkens iets van die 60 jaar
kerkbode uitlichten. Er zal ook een aantal gelegenheden geboden
worden waarin u zelfs wat kunt snuffelen en lezen in oude
kerkbodes. Er wordt daarvoor een kleine tentoonstelling gemaakt.
In het volgende nummer leest u daarover meer. Op pagina 15 van
dit nummer vindt u gedeeltes uit het kerkblad van december 1948.
(Dit alles met
grote dank aan het archief van Annie Slot, wat Chris goed
beheerd.)
KERST 1948 – het eerste
jubileumnummer van het inmiddels 60 jarige kerkblad.
|
|
