ADVENT – HIJ KOMT – ADVENT – ZIJ KOMT – ADVENT -

Voor veel kinderen verwijst ‘Hij komt’ boven- al naar de sint, advents-figuur bij uitstek . .

Wel de goede SINT!

Ook dit jaar zullen de adventskaarsen weer één voor één worden aangestoken, als teken van het groeiende licht van kerst . . !

Derde adventszondag, Gaudete, ‘Weest blij’.

Een advent - ikoon

De Wichern - krans

De Advent is in het christendom de benaming voor de periode voor Kerst. De naam advent komt van het Latijnse woord adventus, dat ‘komst’ betekent. Advent is de derde persoon enkelvoud van het werkwoord advenire, oftewel ‘hij/zij/het komt’.

Dit vooruitkijkend verwachten is in eerste instantie gekleurd door de Joodse voedingsbodem van het Christendom. Deel van het Joodse geloof is het immers dat aan het ‘eind van de tijd’ de messias komt om alles recht te maken! Christenen geloven weliswaar dat die messias al gekomen is in de persoon van Jezus. Maar de Christus is ook altijd de komende gebleven. Hij die het eind van de oude tijd en het begin van een nieuwe tijd markeert. Zou dat niet ook geboren worden in ons? Kerst in het midden van onze tijd? Zo bereiden wij ons in de adventsperiode voor op het kerstfeest, als feest van geboorte en wederkomst!

Met advent begint er ook een zogenaamd nieuw liturgisch jaar. Het oude jaar eindigt de week voor advent. Vandaar dat wij die zondag met kaarsen en het noemen van namen gedenken, wie er in dat jaar uit ons midden zijn weggevallen. De lichtjes van de gestorvenen sluiten het jaar af. Het licht van advent begint vervolgens weer te groeien. Vier weken lang, elke week een extra kaars!

De Advent begint altijd op de zondag die valt tussen 27 november en 3 december en eindigt op 24 december. Dit jaar hebben wij dus een vroege advent, volgend jaar de vroegste en in 2012 schuiven wij met de eerste advent dan weer december in. Hierdoor is de lengte van de adventsperiode verschillend. Advent telt wel altijd vier zondagen:

In Oosters-orthodoxe kerken begint de advent overigens een week eerder en telt 40 dagen.

Tijdens de adventsperiode wordt in kerken gebruik gemaakt van de liturgische kleur paars. Deze kleur is van oudsher de kleur van boete en inkeer. Evenals de tijd voor Pasen was de adventstijd immers een tijd van vasten en soberheid. De derde adventszondag, Gaudete (‘wees blij’) kreeg wel een wat lichtere kleur, namelijk roze of lila. De gedachte is dat het witte licht van kerst op die zondag al door het paars heen schijnt. Wij zijn dan over de helft . . het daagt al in het oosten!

Wanneer de viering van de advent in de Kerk voor het eerst werd geïntroduceerd, kan met geen enkele vorm van zekerheid bepaald worden. De advent wordt voor het eerst vermeld in een boek van Gregorius van Tours (ca. 538-594), die schrijft dat St. Perpetus, een van zijn voorgangers, rond 480 een vastentijd van drie weken voorafgaand aan kerstmis zou hebben ingesteld. Of dit een nieuw gebruik was dan wel de bekrachtiging van een bestaande regeling is onduidelijk

Thuis wordt in sommige streken een adventskalender gebruikt, die gewoonlijk start vanaf 1 december. Vaak bevat die voor elke dag een doosje of een luikje, waarvan er elke dag eentje mag worden geopend door de kinderen.

Er zijn verschillende vormen van de advents (- of kerst) krans. De originele van de Johann Hinrich Wichern (1808–1881) bestaat uit een krans met 4 grote en 19 kleine kaarsen. Wichern ving veel kinderen op die uit armoedige gezinnen afkomstig waren. De kinderen vroegen vaak wanneer het eindelijk kerst was. In 1839 besloot hij uit een houten wiel een krans te maken met vier grote en 19 kleine kaarsen. Sinds 1860 wordt de adventskrans met dennegroen versierd. De adventskrans is vanuit het Duitse taalgebied overgewaaid. Ook in de Scandinavische landen komt dit gebruikt veel voor.

Sommigen zien een verwantschap van de adventskrans met de chanukakaarsen in het Jodendom, die in dezelfde periode steeds een kaars meer aansteken.

Op weg naar kerst is altijd veel gezongen. Kerstliederen zijn er als dennennaalden aan een kerstboom. Eén van de oudste kerstliederen is, ‘O kom, o kom, Emmanuël’. (Veni, Veni, Emmanuël) De oorsprong van dit lied ligt in de Latijnse liturgie en gaat terug tot in de 8-ste eeuw. In het klooster zingt men al immers al vele eeuwen elke avond ten besluite van het avondgebed (de vespers) de zogenaamde lofzang van Maria, oftewel het ‘Magnificat’. Zoals gebruikelijk wordt de lofzang ingeleid met een passend gebed, variërend volgens de tijd van het kerkelijk jaar: de zogeheten antifoon. Hierdoor krijgt eenzelfde gezang elke keer toch net weer een andere kleur, al wordt het het jaar door gezongen.

Monniken: O kom!

De antifonen van het Magnificat uit de week voor Kerst (17 – 23 december) zijn bijzonder fraai en dat is eigenlijk logisch, want vlak voor Kerstmis valt de lofzang van Maria op z’n plaats. Deze 7 antifonen staan bekend als de ‘O antifonen’, omdat elke antifoon begint met de aanroeping van de nieuwgeboren Heer met een andere naam/titel, voorafgegaan door de uitroep ‘O’. De 7 (messias)titels zijn alle afkomstig uit het Oude Testament:

Sapientia = Wijsheid
Adonai = Heer
Radix Jesse = (uit de) wortels van Jesse
Clavis David = sleutel van David
Oriëns = ‘opgaande zon’
Rex Gentium = Koning der volkeren
Emmanuel = God met ons

De beginletters van de titels in omgekeerde volgorde

(geheimtaal!) vormen de woorden ‘ero cras’, wat betekent, ‘morgen zal ik er zijn’. Zo zijn er liederen ontstaan rond deze gebeden, die juist van achter naar voor de titels bezingen, o.a. de

Engelse versie, die ook ten grondslag lag aan onze vertaling. (Gezang 125 van Willem Barnard)

Barnard was achteraf niet zo gelukkig met de- ze strofische versie en heeft het daarom opnieuw gedicht. Hier volgt hij niet de Engelse vertaling, maar de Latijnse oertekst; dus niet vanaf Emmanuël, maar vanaf Sapientia, en met 7 verzen in plaats van 5:

17/12 Sapientia [Spreuken 8:1-16]
Op aarde plant het kwaad zich voort, de waanzin voert het hoogste woord, het zaad verdort, de oogst wordt schraal, o wijsheid, daal als vruchtbare taal! O kom, ja, kom, Emmanuel! Verblijd uw volk, uw Israël!

18/12 Adonai [Deuter. 10: 17-21]
Verlichte wolk en lopend vuur, zo waart gij eens op aarde hier, die onze Heer en Meester zijt, zie neer en kom in majesteit! O kom, ja, kom, Emmanuel! Verblijd uw volk, uw Israël!

19/12 Radix Jesse [Jesaja 11:1-10]
Ja kom, gij wortel Isaï, verlos ons van de tirannie, van alle goden dezer eeuw, o, Herder, sla de boze leeuw!
O kom, ja, kom, Emmanuel! Verblijd uw volk, uw Israël!

20/12 Clavis David [Jesaja 22:20-22]
Ontsluit, gij die de sleutel zijt, die opendoet en niemand sluit, het huis van dood en duisternis waarin uw volk gekluisterd is! O kom, ja, kom, Emmanuel! Verblijd uw volk, uw Israël!

21/12 Oriens [Maleachi 4:1-3]
Daag op, o grote dageraad, licht aan, wij zijn ten einde raad, verjaag de nacht van onze nood en maak uw toekomst rozerood! O kom, ja, kom, Emmanuel! Verblijd uw volk, uw Israël!

22/12 Rex Gentium [Jeremia 10:6-7]
Koning der volken, heers alom en, eerste van de aarde, kom! Gij hoeksteen, maak ons samen één, verzamel allen om u heen! O kom, ja, kom, Emmanuel! Verblijd uw volk, uw Israël!

23/12 Emmanuel [Jesaja 7:14]
Zegen het volk dat vrede wil, maak Israël gerust en stil, wees uw belofte, neem ons aan, Emmanuel, bewijs uw naam! O kom, ja, kom, Emmanuel! Verblijd uw volk, uw Israël!

U2
Op haar album, No line on the horizon, gebruikt de Ierse popgroep U2 de melodie in het lied, “White as snow. Het lied beschrijft de dood van een soldaat in Afghanistan, en het is het enige politieke lied op dit album. Het lied duurt zo lang als de soldaat nodig heeft om te sterven. En daarin klinkt dus mee, “O kom, o kom, Emmanuël”. Zo wordt dit oude lied t. verder en verder gereikt