|
Lang niet iedereen zal het zich bewust zijn, en ook niet iedereen
zal het veel zeggen, maar woensdag 17 februari is dit jaar de 40
dagen-tijd (of Vastentijd), begonnen, de periode van voorbereiding
op het feest van Pasen. Van oudsher is dit een periode van bezinning
op de kern van het christelijk geloven en op de feitelijke
christelijke levenspraktijk. De naam 40 dagentijd verwijst naar het
aantal dagen vanaf het begin tot Paasmorgen. Eigenlijk zijn dat er
46, maar de zondagen tellen niet mee, en zo kom je op 40.
Het feit dat de zondagen niet meetellen komt uit de tijd dat de 40
dagentijd een strenge vastentijd was. Op zon- dag hoefde niet gevast
te worden, want elke zondag verwijst immers naar het geheim van
Pasen, en Pasen is het einde van de vasten. In de vroeg-christelijke
tijd vastte men, zoals nu nog steeds in de moslimtraditie (Ramadan)
van zonsopgang tot zonsondergang.
Het vasten zelf is onderdeel van alle oude religies. Ook het
Jodendom kende dit al. Koning David en de profeet Daniël vastten
bijvoorbeeld, om Gods hulp en steun te zoeken (2 Sa. 12:16; Daniël
9:3). Jezus vastte direct na zijn doop. Rond het jaar 250 werd dit
vasten uitgebreid naar alle dagen van de Goede Week, terwijl het
Concilie van Nicaea in 325 al spreekt van een 40-dagen vasten.
Vervolgens heeft de Kerk in de loop der eeuwen de regels omtrent het
vasten weer versoepeld. In de 9e eeuw verschoof men de enige
maaltijd van zonsondergang naar 3 uur, vanaf de 14de eeuw naar de
middag . .
Binnen het protestantisme is er geen expliciete gezamenlijke
traditie van vastenperiode. Wel zijn er steeds meer individuele
protestanten die, op welke manier dan ook maar ‘vasten’ in de 40
dagen voor Pasen. Zo zijn er mensen die meerdere dagen achter elkaar
in het geheel niet eten, terwijl anderen zich onthouden van een
bepaalde gewoonte, zoals roken, televisie kijken of alcohol
nuttigen. De achtergrond daarbij is verschillend. Voor sommigen is
het vasten de zoveelste stok achter de deur om wat af te vallen.
Voor anderen is het bijvoorbeeld een oefening in discipline: hoezeer
lukt het je nog om 40 dagen lang te focussen? Voor weer anderen gaat
het om een doorbreking van alledaagse patronen. Verander immers iets
in je vaste patronen en je dag ziet er heel anders uit. Als de
beloning in de vorm van het glaasje wijn of het chocolaatje
wegvallen, hoe compenseer je dat? Niet zelden gaat er een wereld
voor je open…
Naast bezinning wordt het vasten ook wel gebruikt als sponsoractie.
Ook dit heeft z ’n wortels in het vasten. Katholieken hadden immers
hun vastentrommeltje, waarin je lekkere zaken bewaart voor later.
Daaruit ontstond de gedachte om niet voor jezelf te bewaren, maar
voor anderen. Als je veertig dagen geen wijn drinkt bespaar je zelf
misschien een paar flessen wijn. Die kun je in eigen kelder houden,
maar misschien is het ook leuk om elke week een fles voor iemand te
bestemmen.
Kerken organiseren in de 40 dagentijd vaak goede doelenacties. Onder
de noemer van de ‘SOCIALE KEYSER’ proberen wij nu al weer voor het
derde jaar om goodwill te organiseren voor mooie sociale projecten
in de Beemster. Wij geven die berichten bekendheid in het kerkblad
en tijdens diensten en activiteiten. Wij proberen voor een bepaalde
tijdelijke samenwerking te zorgen, wat er vaak op neerkomt dat wij
de projecten met bijvoorbeeld de ‘bollenrit’ bezoeken, en wij
zamelen geld in voor iets wat op een bepaalde manier ten goede komt
aan die projecten. Het eerste project was de dovenboerderij, het
tweede was Breidablick en dit jaar hebben wij gekozen voor de
zorgboerderijen in de Beemster. U leest daar elders meer over.
Er is nog veel meer te vertellen over dit eeuwenoude en nog steeds
actuele kerkelijke fenomeen van de 40 dagentijd. Eén aspect willen
wij er nog uitlichten: het hongerdoek. In de oude kerk werd het rijk
versierde altaar 40 dagen afgedekt met een wit kleed. Dit witte
kleed werd gaandeweg versierd met passende afbeeldingen. Vanaf de
zeventiger jaren komen er ook doeken uit de derde wereld om te
gebruiken in deze tijd. Tot twee keer toe hebben wij een eigen ‘doek
gemaakt’. Aan u de vraag om ons foto ’s toe te sturen rond de
verschillende thema ’s van de zondagen: dit jaar de kruiswoorden
(zie
‘bij de kerkdiensten)
 |
46 – 6 = 40
Geef ons heden ons dagelijks brood, maar pas vanavond . .
40 dagen geen hamburgers en rode wijn?
Hoe motiveer je je-zelf als je bepaalde beloningen achterwege laat .
. ?
Je wijntje laten staan voor een ander . . ?
40 dagen zorgboerderijen in
Beemster!
|
