Met Pinksteren (Grieks: Πεντεκοστη (Pentekostè) wordt de uitstorting van de Heilige Geest over de eerste leerlingen van Jezus herdacht. Met deze uitstorting werd ook het begin van de christelijke Kerk gemarkeerd. Pinksteren volgt tien dagen op Hemelvaart en valt op de 50ste dag van Pasen (dus 49 dagen na Pasen).

Sjavoeot, Wekenfeest
Zoals het christelijk paasfeest de plaats van het Joodse Pesach heeft ingenomen. Zo is Pinksteren op de plaats van het Joodse feest Sjavoeot, oftewel Wekenfeest. Op dat feest viert de synagoge tot op de dag van vandaag de gave van de Wet, de regels voor het verbond met God. Pesach is het feest van de vrijheid, maar vrijheid zonder regels wordt chaos! Het wekenfeest viert ook de eerstelingen van de oogst.

Uitstorting van de heilige Geest
De gebeurtenissen van het eerste Pinksteren staan beschreven in Handelingen 2:1-41. In de dagen tussen de Hemelvaart van Jezus en Pinksteren kiezen de discipelen een nieuwe geloofsgenoot in plaats van Judas Iskariot. Met behulp van loting wordt Mattias aangewezen. Met elkaar blijven ze in Jeruzalem en bidden ze om de uitstorting van de Heilige Geest, die Jezus hen beloofd had. Plotseling komt er uit de hemel een geluid dat lijkt op een enorme windvlaag en dit vult het hele huis, waar zij zitten. Op hun hoofden vertonen zich tongen als van vuur, die zich over hen verdelen. Zij worden allen vervuld met de Heilige Geest en beginnen in vreemde talen te spreken, zoals de Geest het te spreken geeft. Oftewel, de verschillende talen vormen geen barrière meer. Het enthousiasme verbindt mensen over allerlei grenzen heen.

Doop van drieduizend mensen
De ervaring van de uitstorting veroorzaakt verbaasd
heid en bewondering. De menigte loopt te hoop en verbaasde zich, want een ieder voelt zich in zijn eigen taal aangesproken. Wat betekent dit toch? Petrus neemt het woord en houdt een lange toespraak waarin de opstanding van Jezus centraal staat. Hij legt uit dat al deze gebeurtenissen al voorzegd zijn door de profeet Joël. Hij maant de menigte zich te keren tot Jezus om vergeving van zonden te krijgen. Uit de menigte komt een vraag; "hoe?" Petrus antwoord: "Heb berouw, en laat u dopen in de naam van Jezus Christus tot vergeving van de zonden, en u zult de Heilige Geest ontvangen." Drieduizend mensen geven gehoor aan de oproep en laten zich dezelfde dag nog dopen. Hierdoor wordt de eerste christelijke gemeente gevormd.

Voorzegging
In het bijbelboek Joël (2:28-30) wordt de bovenstaande geschiedenis voorzegd: "en daarna zal het geschieden, dat Ik Mijn Geest zal uitgieten over alle vlees, en uw zonen en uw dochteren zullen profeteren; uw ouden zullen dromen dromen, uw jongelingen zullen gezichten zien.

Bij deze tekst is het Ionalied geschreven wat wij af en toe zingen:

Pour out, I will pour out my spirit, earth shall be much more than it seems. Both sons and daughters shall proficy. Young and old shall dream dreams . .

Uitgieten zal ik mijn geest. De aarde zal zoveel meer zijn, dan ze ervoor leek. Zonen en dochters zullen profeteren. Oud en jong zal dromen!

Feesten en gebruiken
Voor de meeste Nederlanders en Vlamingen betekent Pinksteren weinig meer dan een extra lang weekend, omdat aan de zondagse feestdag een extra vrije dag op de maandag erna is toegevoegd. Men kent aldus een eerste en een tweede pinksterdag. De Zaanstreek heeft nog een derde pinksterdag, 'Pinkster Drie' genaamd, naar men zegt om de bevrijding van de Spaanse bezetting te vieren. Zo zijn er tal van tradities. Al in de middeleeuwen werden er rond Pinksteren voorjaarsfeesten gehouden. Een van die feesten was de viering van de pinksterblom (dit was fluitenkruid en niet de pinksterbloem zoals wij die nu kennen), waarbij het mooiste meisje van het dorp tot pinksterbloem werd gekozen. Nu wordt dit feest in het oosten en zuiden van Nederland en op de Waddeneilanden nog met Pinksteren gevierd als kinderfeest. Op Schiermonnikoog bijvoorbeeld staat dit feest bekend als "Kalle-mooi". Op de zaterdagavond voor pinksterzondag wordt een meiboom omhoog gehesen met bovenin een grote mand met daarin een 'gestolen' haan uit het dorp. Na drie dagen gaat de mast weer naar beneden en wordt de haan in een optocht weer teruggebracht naar de rechtmatige eigenaar. De haan kan dan terug in zijn hok en de eigenaar trakteert iedereen ter plaatse op een drankje.

Sinds 1969 vindt in het Pinksterweekend in Limburg Pinkpop plaats (dat ten tijde van de eerste editie nog Pinknick heette). De huidige naam is een afkorting van de woorden popfestival en Pinksteren.

Pinksterbeweging binnen de kerk
De Pinksterbeweging is een stroming binnen het christendom die vooral de nadruk legt op de persoon en het werk van de Heilige Geest.

Symbolen van de geest zijn er tal . .

Duif . .

De duif als symbool verwijst naar de geest die vanaf den beginne zweeft over de wateren en de duisternis.


Wind . .

De geest is als de wind, die waait waarheen zij wil. De geest landt bepaald niet alleen op de plaatsen die iedereen verwacht


Tongen van vuur . .

Pinksteren viert de aanwezigheid van God als een vuur wat verwarmt en verlicht, maar niet verteert. De wind maakt het vuurtje lopend . .


Vrouwelijk . .

Naast Vader en Zoon is de Geest van oudsher vrouwelijk . .



Pinksterkrone/bloem


Pinkpop . .

Met Pinksteren moet je naar buiten toe. Dat is ook de opdracht van de Opgestane aan zijn discipelen. Als ze na de kruisiging angstig bij elkaar zitten, achter dichte deuren, bang voor de boze buitenwereld, dan ademt hij zijn geest over hen uit en stuurt ze de wereld in!