|
DE SOCIALE
KEYSER
40-DAGENPROJECT 2010 -
Zorgboerderijen in de Beemster
De komende weken, de komende updates/kerkbodes, willen wij een mooi
sociaal project in de Beemster in het zonnetje zetten. Het gaat dit
keer om de zorgboerderij. Er zijn er verschillende van in de
Beemster. U leest er hieronder meer over . .
In het vorige twee updates van deze site/kerkblad stonden er eerste
verslagen van zorgboerderijen in de Beemster. In dit nummer de
laatste verslagen . . U vindt ze als naar onder scrollt.
Zorgboerderij SONNEVANCK
Op het melkveebedrijf Sonnevanck van de familie Waal aan de
Volgerweg 41 vinden autistische jongeren uit Purmerend en omstreken
een gastvrij onthaal. Alweer ongeveer zes jaar biedt de fam. Waal,
tot voor kort onder de bezielende leiding van vader Maarten Waal,
gezamenlijk gemiddeld drie a vier jongeren een plek om op een
waardevolle manier een deel van hun tijd te besteden. Op
dinsdagochtend half elf rijdt de bus voor die de met grote tassen
vol laarzen en werkkleding beladen jongeren met hun vaste
begeleidster c.q. verpleegkundige afzet om ze om half een weer op te
halen. Gedurende twee uur knappen ze op de boerderij allerlei
kleine, maar relevante klussen op die worden aangegeven door moeder
Guus, zoon Jan en dochter Michelle Waal en begeleid door de
verpleegkundige.
 Helpen
met schapen tellen, voeren, stallen opschonen en boenen kunnen ze
volgens mw. Waal als de beste: “de melkstal ziet er tot in de
puntjes verzorgd uit”. Tussendoor een kopje koffie met het niet te
versmaden stukje koek en dan zit het er weer op voor die week. Met
blijde gezichten vertrekken de jongeren om de week erop weer met een
blij gemoed aan het werk te kunnen. De communicatie verloopt soms
moeizaam. De jongeren kunnen wel horen, maar spreken niet of
nauwelijks. Bovendien zijn ze erg gevoelig voor verandering. Rust,
regelmaat en overzicht zijn belangrijke factoren voor deze
autistische jongeren. Mw. Waal geeft aan indertijd bewust voor deze
groep jongeren te hebben gekozen. Deze keuze kwam deels voort uit
het feit dat dhr. Waal als vrijwilliger in Breidablick al bekend was
met het werken met jongeren met een geestelijke beperking.
De jongeren variëren in leeftijd van 12 tot 20 jaar en worden
uitgezonden door Gehandicaptenzorg – TOS Noordster (Tieners
Oriënteren zich op de Samenleving) uit Purmerend. Deze zorg-
instelling biedt dagopvang die erin voor ziet jongeren met een
handicap deel te laten nemen aan het dagelijks leven.
De fam. Waal is met deze instelling in contact gekomen via de
Stichting Landzijde die bemiddelt tussen zorginstellingen en
zorgverlenende boerenbedrijven in Noord-Holland. Hoewel van
overheidswege volgens mw. Waal geen eisen worden gesteld aan de
zorgboerderijen hanteert Stg. Landzijde een zgn. kwaliteitshandboek
dat voorziet in het naleven van o.a. bedrijfshulpverlening,
brandpreventie, dat een EHBO-certificaat wordt gehaald en
incidenteel bijeenkomsten worden gevolgd die zicht geven op de
problematiek van hun clientèle. Via Stg. Landzijde ontvangt de fam.
Waal een zodanig bescheiden dagvergoeding dat van een aanvulling op
het inkomen niet echt kan worden gesproken. Het is dan ook een feit
dat mw. Waal het genoegen dat zij beleeft aan het wonen en werken in
de Beemster graag wil delen met minder bedeelden, de doorslag geeft
voor dit waardevolle werk. Deze visie deelt mw. Waal met haar zoon
Martin en diens vrouw Linda die samen eveneens een zorgboerderij in
de Beemster exploiteren.
Zorgboerderij HET RIJPER WAPEN
Aan de Purmerenderweg 23 in Zuidoost-beemster ligt het
biologisch melkgeiten-bedrijf van Martin en Linda Waal.
 De
boerderij is gestart in 2008 en draagt de naam Het Rijper Wapen. Er
worden ongeveer 350 melkgeiten en ongeveer 70 lammetjes gehouden. De
boerderij fungeert al vanaf het begin ook als zorgboerderij waar
mensen met een psychische stoornis twee dagen per week een
dagbesteding wordt aangeboden. Op maandag en donderdag komen
momenteel vijf mensen op eigen gelegenheid naar Zuidoost om vanaf
9.15 uur volgens een vast schema de dagelijkse werkzaamheden op het
boerenbedrijf samen met boer Martin Waal op te pakken. Geiten
verzorgen, kippen voeren en het onderhouden van het erf en de
toekomstige moestuin. Risicovol werk doet Martin liever zelf om zijn
medewerkers niet onnodig te belasten. “Je bent toch verantwoordelijk
voor deze mensen”, aldus Martin. Dit verantwoordelijkheidsgevoel en
de betrokkenheid klinken in veel dingen door. Al vroeg wist Martin
dat hij boer wilde worden in combinatie met iets waarbij het contact
met mensen centraal stond. Hij wilde een ‘open’ bedrijf waar anderen
konden meegenie- ten van het leven in een polder als de Beemster.
Als zoon van zorgboer(in) Maarten en Guus Waal van de Volgerweg was
de keuze voor een zorgboerderij snel gemaakt. Aanvankelijk was het
idee om met mensen met een verstandelijke beperking te gaan werken,
maar dat werden mensen met een psychische stoornis. “We hebben een
hechte groep waarbij de onderlinge sfeer heel goed is” zeggen Martin
en Linda. Bovendien ervaren ze het als prettig om op basis van
gelijkwaardigheid samen te werken. “De communicatie en het contact
met mensen met bijv. een verstandelijke beperking speelt zich toch
af op een ander niveau”. Via Stichting Landzijde zijn de medewerkers
bij de fam. Waal terechtgekomen. De stichting bemiddelt tussen, in
dit geval het individu en de zorgboer en regelt de financiën. Zo
krijgen Martin en Linda Waal een vergoeding per medewerker per dag.
Hoewel het geen vetpot is, is het toch een welkome aanvulling op het
inkomen. De stichting bemiddelt niet bij inhoudelijke problemen.
Daarvoor kunnen Martin en Linda terecht bij de ouders/verzorgers van
hun medewerkers waarmee een goed onderling contact is. Dat de keuze
voor een boerenbedrijf met een zorgtaak in het geval van Martin en
Linda Waal een gelukkige keuze is, blijkt wel uit het enthousiasme
waarmee ze hun verhaal vertellen en het memoreren van hun grootste
compliment: “door de geiten ben ik uit mijn depressie gekomen”.
Aukje Greydanus
 ‘Eerlijk
en heerlijk van Berge’
 Fruitteeltbedrijf
Eerlijk & Heerlijk is een echt familiebedrijf. Dirk van Berge heeft
de fruitteelt van zijn vader doorgekregen, maar waar vroeger de
hoogstambomen stonden, plukken ze nu de vruchten van laagstambomen.
Dit is veel vriendelijker voor de lijven en leden van de plukkers.
Op hun site staat als volgt te lezen dat ze ook als zorgboerderij
actief zijn:
Fruitteeltbedrijf Eerlijk & Heerlijk
streeft altijd naar een balans tussen natuur en de mens.
Tussen seizoenen en goed eten. Tussen tijd en rust. Niet alleen
binnen ons bedrijf maar ook voor de omgeving.
Wij bieden een adempauze aan mensen
die geen tijd hebben om tot rust te komen. Heeft u last van de
gevolgen van een burn-out of loopt u tegen overspannenheid
aan? Het is dan een verademing om even uw persoonlijke accu op te
laden in de rustgevende, groene omgeving van onze boomgaard.
Als ik met Vera van Berge spreek, vertelt zij dat zij in het
verleden ook wel cliënten hadden via de Stichting Landzijde, maar nu
al een poosje niet meer. Zij hebben nu vooral cliënten die door de
arbodienst verwezen worden. Mensen die lijden aan de gevolgen van
stress, een burn-out, maar in het verleden ook mensen met psychische
stoornissen of psychosen. Een periode meewerken dichtbij de natuur
op het fruitteeltbedrijf van Berge, kan meehelpen de balans in hun
leven weer terug te brengen. De afgelopen jaren heeft Vera een
aantal malen meegemaakt hoe deze adempauze voor cliënten een
springplank vormde naar een terugkeer op de arbeidsmarkt. Als ik
vraag wat de cliënten zoal doen op het bedrijf, dan vertelt Vera
enthousiast het volgende.
“De eerste 4 maanden verkennen ze samen met de cliënt wat die wil en
kan bijdragen op het bedrijf. Hierbij worden de begeleiders van de
cliënten nauw betrokken. De meeste cliënten komen dan vier dagdelen
meewerken op het bedrijf. Hiervoor staan de dinsdagochtend,
dinsdagmiddag, vrijdagochtend en vrijdagmiddag gepland. Er wordt
gezamenlijk gewerkt en gegeten met de vaste medewerkers. Na een
periode van ongeveer vier maanden kan de cliënt zelfstandig aan de
slag.”
 Als ik vraag welke
inzet er wordt verwacht van Vera en haar man, geeft zij aan dat ze
het vooral als een verrijking en niet als een verzwaring van
verantwoordelijkheden zien om deze cliënten te begeleiden. Dat de
cliënten meewerken op het bedrijf, wil niet zeggen dat dat altijd
meteen ook productief is. Daarom staat er ook een vergoeding per
cliënt tegenover. Dit wordt meestal bekostigd via de eigen uitkering
of uit een PGB (persoonsgebonden budget). Gemiddeld zijn de cliënten
zo’n 1 ½ a 2 jaar op het bedrijf. Het bedrijf functioneert als
werkadres, daarnaast krijgen de cliënten aanvullende zorg of
maatschappelijke begeleiding van andere instanties. Op dit moment
hebben ze 1 cliënt.
 Vera
houdt een pleidooi voor de acceptatie van het anders zijn: “Geef
mensen een tweede kans en accepteer een ander tempo!”. Ze legt uit:
“Onze maatschappij wordt steeds harder en sneller en als je niet
meekan of snel genoeg bent wordt je gauw aan de kant gezet.” Bij van
Berge mag je als cliënt dus in je eigen tempo aan de slag. Evengoed
wordt er wel van je verwacht dat je goed werk aflevert, maar er is
ruimte voor vergissingen en ruimte voor elkaar. Ook de leus: “Fouten
maken moet en mag!” komt over haar lippen.
Vera en Dirk zijn als sinds 1996 actief als zorgboerderij en ook hen
wensen wij nog vele jaren en vele tevreden cliënten toe!
Bedankt!
Zorgboerderij “Komt en gaat in vrede” van de familie Uitentuis
 Hetty,
Jan en Jan jr. Uitentuis zijn zeer actief betrokken bij Stichting
Landzijde *, waarbij zij hun boerderij openstellen voor de opvang
van kwetsbare mensen uit onze samenleving.
Ex-verslaafden, mensen die bij een psychiatrische instelling wonen
of aangesloten zijn, of andere mensen die via de GGZ een indicatie
krijgen, zijn van harte welkom bij Jan en Hetty. Als de cliënten,
zoals Hetty ze noemt, in aanmerking komen voor het werken op een
zorgboerderij, en dat kan alleen via een indicatie van de CIZ
(centrum voor indicatie Zorg) of via onderaannemerschap, dan wordt
er eerst een uitgebreid intake gesprek gevoerd. Wat stelt een cliënt
zich voor bij de dagbesteding op een zorgboerderij, welke
begeleiding is er nodig? Als er een ‘match’ te maken is, neemt de
zorgcoördinator contact op met de zorgboerderij en wordt er een
begeleidingsplan gemaakt. Wat er zoal gedaan wordt door cliënten is
afhankelijk van het werk dat verricht moet worden op een actief
productiebedrijf.
 Zoals bij
de meeste Beemsterlingen bekend is, wordt er op de boerderij van de
familie Uitentuis kaas gemaakt, hele lekkere Messeklever. Jan maakt
dit zeker twee keer per week. Naast de koeien hebben ze ook schapen
en ander kleinvee (geiten, konijnen, kippen) op het bedrijf, beesten
die allemaal verzorgd en gevoerd moeten worden.
Andere klussen die geklaard moeten worden zijn het bijhouden van de
melkput, snoeien, het voeren van kuilgras aan de droge koeien, de
kaas coaten en het schoonhouden van de ruimte, vegen. Klein
onderhoud zoals schilderwerk mag gedaan worden. Omdat er ook
gezamenlijk gegeten wordt op de boerderij is er ook corvee.
Achter de stal is nog een flinke tunnelkas waarin diverse groenten
worden verbouwd. Het is natuurlijk fijn als je een vers tomaatje bij
de lunch kan eten !
Eigenlijk draaien de cliënten mee in alle dagelijkse werkzaamheden
van dit bedrijf. Het is geen bezigheidstherapie, maar nuttig en
zinnig werk verrichten, onder de mensen zijn en met een fijn en
voldaan gevoel weer in de bus naar huis. De begeleiding wordt door
de zorgboeren gedaan en Beemsterling Barry Geugjes is invalkracht.
Jan jr. is naast begeleider de vaste chauffeur die ze ’s ochtends
uit Amsterdam/Zaandam haalt en ’s middags weer naar huis taxiet. De
cliënten komen, naar behoefte, 1,2, of 3 keer per week.
Beiden benadrukken dat hun doelstelling voor de cliënten vooral ligt
in het ervaren van een prettige dag op de boerderij, nuttig en met
veel lol! De familieleus, “mensen buiten laten zijn, doet ze goed”,
sluit dan ook haarfijn aan bij de stichtingsleus: ” Elke dag
buitengewoon!”
De stichting Landzijde telt ruim 100 zorgboerderijen in
Noord-Holland, waarvan 12 in de Beemster! Een boerderij kan
functioneren met de nevenfunctie zorg, maar men kan er ook zijn
beroep van maken. Jan jr. en Hetty hebben beiden een opleiding
gedaan als bedrijfsleider agrarisch zorgbedrijf (een diploma voor
zorgboeren). Dit is geen must maar wel een pre. Landzijde laat
momenteel niet zo maar nieuwe zorgboerderijen toe, want de meeste
boeren hebben nog voldoende ruimte voor nieuwe cliënten. Alleen als
de boerderij iets speciaals kan bieden, worden er uitzonderingen
gemaakt. (bijvoorbeeld voor logeeropvang). Bedrijven die willen
participeren worden door een regiocoördinator en een zorgcoördinator
van de stichting Landzijde bezocht. Na toelating volgt er een
proces, waarin de zorgboer werkt aan kwaliteit. Daarbij gaat het om
veiligheid op het erf en van de deelnemende bedrijven worden eisen
gesteld aan de begeleiding die ze moeten kunnen bieden. Ook wordt er
een bedrijfsveiligheidcursus (BHV) gevolgd.
Jan en Hetty maakten kennis met het fenomeen ‘zorgboerderij’,
doordat ze het bij familie gezien hebben en enthousiast raakten :
“dat kan en wil ik ook”. Ze hebben het serieus en positief opgepakt
en zijn sinds begin jaren 2000 actief in deze sector. Ze hadden
nooit gedacht dat zoon Jan hiermee ook zou verder gaan Hetty is drie
dagen werkzaam als regiocoördinator voor de stichting Landzijde. Op
maandag en vrijdag werkt zij als begeleider op hun eigen
zorgboerderij.
Bedankt, Jan, Jan jr. en Hetty voor het goede werk wat jullie binnen
onze maatschappij doen….en we wensen jullie nog vele jaren met
tevreden cliënten toe!
Nicolette Contze
 *)
Stichting Landzijde viel eerst onder de Stichting
Plattelandsvernieuwing Beemster. Door de groei en succes is
Landzijde een eigen stichting geworden.
Wij naderen het eind van de serie, ‘Zorgboerderijen in de
Beemster’. In het volgende nummer een laatste verslag. Wij hopen dat
u genoten heeft van dit inkijkje in deze bijzondere Beemster
plekken. De jaarlijkse Bollentocht op zaterdagmiddag 24 april gaat
dit jaar ook langs de zorgboerderijen en in de dienst van Pinksteren
tenslotte zullen de geschenken overhandigd worden die zijn
aangeschaft met de collectes die wij voor de zorgboerderijen
hielden. Wellicht zijn er die dag ook wat producten verkrijg- baar
afkomstig van zorgboerderijen.
In de vorige updates stond er een eerste verslag van enkele
zorgboerderijen in de Beemster. Ze staan hieronder, dus even
doorscrollen. deze keer een bericht over twee andere
zorgboerderijen. Veel leesplezier . .
MET HART, TOG
Zorgboerderij ‘MET HART, TOG?’ is gevestigd aan Zuiderweg nr. 2. Jan
en Mariët Hartog zwaaien daar met hun begeleiders 4 dagen per week
de scepter.
 Hun
doelgroep bestaat uit personen vanaf 18 jaar die een zorgvraag
hebben en die de boerderij een warm hart toedraagt. Iedere dag komen
er zo ‘n 8 tot 10 cliënten, die elk 2 of 3 dagen per week komen. De
cliënten in rolstoel worden gebracht. De anderen worden door
het busje van de boerderij opgehaald.
De dag verloopt als volgt: Om 10 uur komt iedereen aan en beginnen
ze de dag met een kopje koffie. Er wordt even gekletst en nagegaan
of bij iedereen alles nog goed is. Daarna gaat iedereen aan het
werk. Bij al die werkzaamheden wordt er goed gekeken naar de
mogelijkheden en interesses van de cliënten. Daarbij wordt dan
bijpassend werk gezocht. Wat gebeurt er zo:
• Beesten verzorgen: eenden, kippen, konijnen, kleine varkens,
pony's, katten, koeien, schapen, et
• Hokken uitmesten.
• Stal en erf aanvegen
• gras maaien.
• Tuinieren in de koude grond of kas
• Straten maken. In de tuin zijn allemaal zelf bestraatte paadjes.
• Houtbewerken. Er worden knijper- bakken of kruiwagentjes gemaakt
die mooi versierd worden met gebrande tekeningen.
Om 12 uur wordt er gezamenlijk gegeten en daarna gaan ze tot 3 uur
weer aan het werk, waarna iedereen naar huis gebracht of op gehaald
wordt.
Jan en Mariët hebben 3 vaste begeleiders waardoor ze het hele jaar
open kunnen zijn, maar toch als het nodig is een vrije dag kunnen
regelen. De boerderij heeft een kantine waar ook het houtbewerken
plaats vindt. Dit is natuurlijk erg stoffig. Daarom zijn ze nu in
een aangrenzende schuur een binnen werkplaats plus een extra
invalide toilet aan het maken. Hierin komt dan ook een keuken zodat
ze hun eigen groente en fruit uit de tuin kunnen verwerken. Dit
mondt dan t.z.t. in weer een leuke bezigheid voor de cliënten uit.
Zorgboerderij 'MET HART, TOG?” is aangesloten bij de stichting
“Landzijde”. Deze stichting regelt de cliënten en de financiële
afwikkeling. De zorgboerderij ontvangt per cliënt per dag een
vergoeding. De cliënt ontvangt hiervoor zorg.
Waarom zijn Jan en Mariët met hun zorgboerderij begonnen? Jan had
een melkveebedrijf (46 HA). Mariët heeft 30 jaar in een ziekenhuis
gewerkt en genoot thuis niet meer van de mooie woonplek. Er was
altijd teveel werk. Nadat Jan gestopt was met melken zocht hij samen
met Mariët een nieuwe invulling voor hun boerderij, en vonden dat in
jongveeopfok en zorgboerderij. Nu zijn ze samen aan het werk en
genieten daarvan. Wilt u meer informatie, kijkt u dan vooral op hun
website www.hartogzorg.nl
Hierop staat veel nuttige en leuke informatie. Lees vooral de
ervaring van een cliënte.
ZORGBOERDERIJ KONIJN
Johan en Marga Konijn hebben hun zorgboerderij aan de Zuiderweg 54.
1 jaar geleden, op 1 januari 2009, zijn zij daarmee gestart omdat
zij een andere invulling van hun bestaan zochten. Johan was
werktuigbouwkundige bij de KLM en raakte zijn baan kwijt, daarbij
hadden zij ook een fruit bedrijf wat uit zichzelf niet rendabel was.
Marga's hart lag bij de paarden, dus werd de boomgaard in gedeeltes
gerooid en de paardenstallen opgebouwd. Via de familie Uitentuis
hoorden ze van stichting “Landzijde” en van het fenomeen
‘zorgboerderij’. Dit sprak hen aan en zij besloten ook een
kleinschalige zorgboerderij op te richten.
 Tegenwoordig
hebben zij 4 à 5 mensen per dag, die elk 2à 3 dagen per week komen
werken. De meeste cliënten komen vanuit een dak/thuisloze situatie
met verslavingszorg en zijn tussen de 18 en 81 jaar oud. Na 2 jaar
wonen alle cliënten zelfstandig en hebben allemaal een redelijk
stabiel leven opgebouwd.
Zoals op Zorgboerderij ‘Met Hart tog?’ worden ook hier de cliënten
opgehaald en begint de dag om 10 uur met een kopje koffie in de
keuken. Daarna gaat ieder zijn eigen werk doen. De een verzorgt de
geiten en schapen, de ander de paarden. Twee personen zijn altijd
met technische dingen bezig (bv: een brommer uit elkaar halen en
opknappen). Ook deze zorgboerderij past het werk aan, aan de
mogelijkheden en interesses van de cliënten.
Johan en Marga hebben er bewust voor gekozen om kleinschalig te zijn
en hebben dus geen medewerkers. Ook komen de cliënten in huis om hen
vertrouwen te geven, maar ook om hen het gewone gezinsleven te laten
ervaren. Het fijne aan dit werk (vinden Marga en Johan) is dat hun
cliënten altijd vrolijk komen en moe en voldaan weer naar huis toe
gaan.
Ineke van Poelgeest
JEJUJO- LAND
Het Jejujo-land bord hangt aan de gietijzeren poort van een
stolpboerderij aan de Middenweg 32 te Noordbeemster (gelegen tussen
de twee rotondes). Deze zorgboerderij/logeerhuis opende ruim een
jaar geleden haar poort. Autistische kinderen kunnen hier op
woensdagmiddag, in de weekenden en in de schoolvakanties verblijven.
Op de overige dagen is er dagopvang voor 14 tot 20 jarigen. Onder
vakkundige begeleiding worden de kinderen vermaakt met tal van
activiteiten.
 Als ik
over het besneeuwde erf wandel gaat de achterdeur met een zwaai
open. “Kom binnen, ik ben Merik, wil je koffie, of zullen we eerst
de rondleiding doen?” De dars is omgetoverd tot een ruimte met een
verwarmde zwart hardstenen vloer en twee enorme teak-eettafels waar
gegeten, gespeeld, geknutseld en een film gekeken kan worden. Aan de
frisgroene muur hangt het overzicht voor woensdag: 12:30 uur
aankomst, 13:00 uur lunch, 14:00 uur klusjes doen, 15:15 uur
drinken, 15:30 uur buitenspelen, 17:00 uur DStijd /filmpje 18:00 uur
eten, 19:00 uur naar huis. Naast het schema hangen foto’s van de
zorgverleners die samen met Merik en Tine vanmiddag aanwezig zijn.
Structuur en duidelijkheid, dat is belangrijk voor deze kinderen.
Merik en Tine ouders van een gezin met drie kinderen en twee
pleegkinderen, waarvan vier kinderen autistisch zijn, gooiden in
2007 hun roer om. De zorg voor hun oudste dochter bleek niet
toereikend in het opvanghuis waar zij woonde. “Als de zorg tekort
schiet, moe-ten we die zelf voor deze kinderen realiseren”, besloot
het echtpaar. Het gezin verhuisde in zijn geheel uit een
nieuwbouwwijk in Hoorn naar de landelijk gelegen boerderij in
Noordbeemster. Daar wonen zij nu met honden, katten, kippen,
konijnen, biggen, paarden en pony’s. De doelgroep, autistische
kinderen en/of ADHD met een normale intelligentie, heeft doorgaans
zwakke sociale vaardigheden. De opvang voor deze kinderen is zeer
beperkt. Dit bleek ook direct uit het aantal aanmeldingen dat
binnenstroom- de na de opening eind 2008. Inmiddels heeft Merik,
door gebrek aan tijd, zijn baan als it manager opgezegd, en staan er
kinderen op de wachtlijst om ook mee te draaien in een van de
groepen die op Jejujo-land de heerlijkste tijd van hun leven
beleven.
“Het is zeven dagen in de week hard werken”, zegt Tine die in de
woonkeu- ken met uitzicht op de rotonde Schermerhornerweg,
courgettes staat te snijden voor de soep voor het avondeten. Tine
heeft een achtergrond in tekenen en schilderen. “We doen dit echt op
gevoel. De zorg voor de kinderen komt op de eerste plaats. Daarbij
is de boerderij een heerlijke plek om te spelen, dieren te
verzorgen, paard te rijden, te koken en creatief bezig te zijn.”
Paco uit Senegal komt inmiddels de keuken binnen. Het is een oude
vriend van het gezin, hij gaat vanmiddag met de kinderen op de
djembé spelen.
 De
koegang is verbouwd tot drie identieke slaapkamers. Elke slaapkamer
heeft twee stapelbedden. Een oude balk doorkruist de moderne kamer
die wit en schoon is en op- gefleurd wordt door wat speelgoed. Rust,
niet te veel prikkels, en toch warm en ge-moedelijk. “Kinderen komen
hier echt thuis” zegt Merik trots. Als kind met een handicap krijg
je hier de kans jezelf te zijn samen met anderen kinderen met
dezelf-de handicap. Dat de gekozen opzet werkt blijkt uit de
verhalen van ouders na een weekend verblijf op Jejujo-land van
kinderen die tot voor kort zeer gesloten waren.”
Onze droom? De wachtlijst geeft aan dat de vraag veel groter is dan
het aanbod. Als wij kunnen meewerken om de wachtlijst op te heffen
dan doen we dat. En voor onze kinderen wensen wij dat zij ondanks
hun handicap deze boerderij later zelfstandig kunnen blijven runnen.
Voor meer informatie bezoek de leuke website
www.jejujo-land.nl
Francien Ter Velde
De Johanneshof
In de luwte van Westbeemster ligt de karakteristieke pastorietuin De
Johanneshof. Als je door het hekje naast de pastorie van de Johannes
de Doperkerk de tuin betreed, voel je de rust en harmonie die deze
oude tuin uitstraalt. De paden zijn bemost en de bomen hebben diepe
wortels. Het initiatief voor deze zorgtuin namen Eef van Boeckel en
Heleen Lautenschutz begin 2008. Eef van Boeckel is psychiatrisch
verpleegkundige. Zij vindt in De Johanneshof de mogelijkheden om de
helende verbondenheid tussen mens en natuur vorm te geven. Heleen
Lautenschutz heeft veel kennis en ervaring in landbouw en
veehouderij en een achtergrond in het welzijnswerk. Eef en Heleen
stellen de zorgtuin aan u voor.
In de pastorietuin worden de oude paden onderhouden, bomen en
struiken gesnoeid en de borders geschoffeld. In de zomer kweken we
een veld vol geurige bloemen en kruiden. Bezoekers kunnen een eigen
boeket samenstellen. In de ruime, maar toch knusse keuken van de
pastorie wordt de oogst tot ambachtelijke producten verwerkt. We
maken jam en stellen theemelanges samen naar eigen smaak. Wie wil,
kan mee naar de boeren in de nabije omgeving. We voeren koeien,
verzorgen lammeren en strooien de stal op van de geiten.
In oktober dit jaar meldde zich een nieuwe groep op de tuin van de
Johanneshof in Westbeemster. Het zijn (voornamelijk) vrouwen die al
langer in Nederland wonen, maar uit China, Irak, Turkije, Somalie,
Eritrea, Kaap Verdië, ev. komen. Ze wonen leven hier meestal met hun
gezin en hebben allemaal een verhaal te vertellen, aangrijpend vaak,
dat ze ons langzaam maar zeker toe vertrouwen. Tot nu toe is het hen
niet goed gelukt om in Nederland hun weg te vinden. De oorzaken
hiervoor zijn divers, maar het resultaat is, dat ze geïsoleerd zijn
geraakt in een te kleine wereld en nauwelijks Nederlands leerden
spreken. Sommigen lijden onder psychische of lichamelijke problemen.
Op de regiocolleges Zaandam en Purmerend volgen de vrouwen een
integratiecursus. Het doel is om hen uit hun isolement te halen en
betere mogelijkheden te geven om zich zelfstandig in de samenleving
te kunnen handhaven.
 Maar
boeken en schoolbanken blijken niet de uitgelezen middelen te zijn
om hen over hun schroom heen te helpen. De meesten hebben nooit
leren lezen en schrijven. Een school is voor hen niet de vertrouwde
omgeving van waaruit zij zich gesterkt en gesteund kunnen voelen om
uit hun geïsoleerde bestaan te stappen. De tuin van de
Johanneshof geeft hen, één dag per week, die vertrouwde omgeving
wel.
Dat bleek al heel snel. Vrouwen die zich op school verborgen achter
neergeslagen ogen braken open. De herkenning die de tuin hen bracht,
gaf hen het zelfvertrouwen om te kunnen handelen. Hier spelen ze een
wedstrijd op eigen terrein. We maakten ons zorgen of de herfst wel
het goede jaargetijde was om dit experiment te beginnen. Inmiddels
is het winter en nog altijd is de motivatie groot. Iedereen komt
trouw, ook als het regent of als het koud is. We maakten een
vuurplaats om bij guur weer onze handen te kunnen warmen. Er wordt
nu ook op gekookt en brood op gebakken.
 Er is een
levendige uitwisseling ontstaan van gerechten en gebak, die op de
dagen zelf of thuis gemaakt zijn van producten die op de tuin zijn
geoogst, of van de noten die in de omgeving zijn geraapt. We aten
stamppot van boerenkool, speculaas met Sinterklaas, Kurabiye
(notenkoekjes) en Dolma's. De tuin van de Johanneshof roept voor
velen herinneringen op aan een leven waarin ze zich thuis voelden.
De tuin haalt hen hun huis uit en brengt ze naar buiten.
De kleinschaligheid van de Johanneshof is deel van het succes, dat
dit experiment tot nu toe belooft. We halen de vrouwen op bij de
regiocolleges in Purmerend en Zaandam en brengen ze aan het einde
van dag weer terug. In onze directe omgeving zijn boerderijen en
tuinderijen waar we altijd terecht kunnen en mensen werken die
aardig zijn. Dat verbreedt de horizon. Soms maken we een excursie,
zoals laatst naar een molen waar graan gemalen wordt. Het
werelderfgoed De Beemster is een rijke bron voor een kennismaking
met Nederlandse tradities. We praten Nederlands, het is de enige
gemeenschappelijke taal in dit bonte gezelschap. Met handen en
voeten soms en met geduld, maar met opvallende leergierigheid naar
nieuwe woorden. Vertegenwoordigers van de regiocolleges waren
tijdens een recente evaluatie erg enthousiast over de eerste
resultaten van het werk op de tuin van de Johanneshof. Docenten die
Nederlandse les geven op de regiocolleges merken dat het werk op de
Johanneshof positief doorwerkt. De vrouwen zijn minder gesloten dan
ze waren en volgen de lessen met grotere betrokkenheid en
enthousiasme. De docenten maken gemakkelijker contact met hen dan
voorheen. We hebben dan ook afgesproken dat we doorgaan met dit
veelbelovende experiment.
Eef van Boekel en Heleen Lautenschutz
www.dejohanneshof.nl
Elisabethhoeve
Vijfentwintig jaar wonen Margreet en Henk Belkom in de boerderij
Elisabethhoeve aan de Nekkerweg 23 te naast de N244. Met 18
melkkoeien, 10 vleeskoeien, 52 schapen, 2 hangbuikzwijntjes, en een
paar kippen is het een overzichtelijke boerderij. Henk heeft een
baan als chauffeur bij een houthandel en Margreet runt de boerderij.
In de woonkeuken wordt ik ontvangen, m’n jas gaat aan de kapstok, de
koffie wordt ingeschonken en de Bastogne smaakt heerlijk. Bor, de
Labrador/Goldenretriever kruising van veertien jaar ligt aan m’n
voeten. Margreet en Henk zijn gisteren terug gekomen van een
wintersport vakantie in Oostenrijk. Ik heb mazzel, nog niet alles is
op gang. Margreet kan ruimschoots de tijd nemen om mij te vertellen
hoe het is om een zorgboerderij te runnen.
 Sociale
betrokkenheid was voor Margreet vijf jaar geleden de reden om de
boerderij als zorgboerderij in te zet-ten. Op maandag, woensdag en
vrijdag komen er vier cliënten. Twee mensen met een lichamelijk
beperking in een rolstoel en twee psychiatrische cliënten.
De ochtend begint met een rondje door ’t land. Bor en de begeleide
hond van een van de cliënten gaan standaard mee. Niet alleen de baas
vermaakt zicht op deze boerderij, ook de begeleide hond mag lekker
los en vrij rond snuffelen. Stallen worden uitgemest, schapen en
kippen gevoerd. En straten, dat vindt een van de jongens het mooiste
werk. “Hij wilde zelfs vandaag met een dik pak sneeuw en een
bevroren grond toch wel erg graag straten. Maar ja dat lukt nu echt
niet met al dat bevroren zand”.
We lopen een rondje over de boerderij. De schapen worden binnen
gehaald, ze zijn op zoek naar voedsel onder de sneeuw. “Ze liepen
over het ijs naar de buren. Straks verzuipt er eentje”, zegt Henk
tegen een medewerker die knikt. In de moestuin staat alleen de
boeren- kool nog overeind. Gezien de aanhoudende vorst zijn de
beesten deze al aan het opsmikkelen. “Vandaag moet de boerenkool er
maar uit anders blijft er niets van over”. De resten van een
aspergebed trekken mijn aandacht, Margreet legt uit hoe de
aspergeplant groeit en dat de Beemsterklei prima grond is op
asperges op te kweken. “Binnenkort beginnen we weer met voorzaaien
voor de moestuin”, zegt Margreet, die het prettig vindt dat alles
dicht bij elkaar ligt. “Je moet de werkzaamheden van de cliënten
kunnen zien, anders gaat het niet goed”. Margreet volgde een aantal
trainingen om de zorg voor haar medewerkers te optimaliseren.
Landzijde is het overkoepelend orgaan waar de Elisabethhoeve bij is
aangesloten. Vier maal per jaar komen de zorgbedrijven bij elkaar om
over een bepaald thema van gedachten te wisselen.
De vruchten en groenten uit de tuin worden in de kantine bereid tot
jam en zoetzuur. “Afgelopen zomer maakten we 400 potten jam”. De
verkoop is aan deur, want Margreet vind het leuk om haar jam klanten
te zien en te spreken. Ook de Witte Poort aan de Rijperweg verkoopt
de producten van de Elisabethhoeve. “We zijn nog niet aangesloten
bij Beemster Lusthof, maar wie weet komt dat nog”.
Iedere drempel op de Elisabethhoeve is voorzien van een plateau
zodat een cliënt in een rolstoel overal moeiteloos kan komen. Ook
voor het werk in de moestuin zijn speciale bakken gemaakt om “op
hoogte” te kunnen werken. “En werken dat kunnen ze”, zegt Margreet
met een lach. “Heel wat mensen zonder handicap zouden nog wat kunnen
leren van de gedrevenheid en het plezier waarmee de cliënten hier
werken”.
Arbeidsvreugde voor haar medewerkers, dat is de drijfveer voor
Margreet om dit werk te doen. Zij is nu 60 jaar, als er een opvolger
zou zijn dan zouden we het aantal medewerkers vergroten maar daar is
geen zicht op dus groeien we niet meer.
Een website is nog wel een wens die nog niet is gerealiseerd. Als ik
weer in m’n auto zit en rechtsaf het pad afrij valt mijn blik op de
pot vlierbessen jam en zoetzuur met courgette en komkommer, wat een
“schatten”!
Francien Ter Velde
|
